برنج قهوه‌ای چیست؟ چه خواصی دارد؟

دانه‌های برنج در  ابتدا دارای دو پوسته هستند که پوسته اولی بسیار نازک بوده و به آن سبوس می‌گویند که این پوسته به برنج چسبیده است. و همچنین یک پوسته بیرونی دارد که همان شلتوک بوده و قدری ضخیم تر است. اگر شلتوک را از برنج جدا کنند اما سبوس همچنان بر روی دانه برنج بماند، به آن برنج قهوه‌ای می‌گویند. و اگر همان لایه سبوس هم برداشته شود، همان برنج سفیدی تولید می‌شود که در بازار فراوان است. 

اما برنج قهوه‌ای فواید بسیار بیشتری نسبت به برنج سفید دارد و در زمره غلات کامل به شمار می‌رود. از برنج سفید خوش‌خوراک‌تر است و عطر و طعم بهتری هم دارد. کربوهیدارت‌های برنج قهوه‌ای بیشتر و پیچیده‌تر از دیگر غلات می‌باشد. شما می‌توانید با مصرف یک وعده برنج قهوه‌ای، ریزمغذی‌های فراوانی از جمله فیبر، پروتئین، ویتامین‌های گروه B، کلسیم، آهن، منیزیم، منگنز، فسفر، پتاسیم و روی را به بدنتان برسانید. 



از خواص برنج قهوه ای همین بس که عملکرد سیستم قلب و عروق، دستگاه گوارش، مغز و سیستم عصبی را بهبود می‌بخشد. این ماده‌ی غذایی با آنتی‌اکسیدان‌های قوی که دارد روی طیف وسیعی از بیماری‌ها مثل فشارخون بالا، کلسترول، استرس، افسردگی و ناراحتی‌های پوستی تأثیر مثبت دارد.

طعم و عطر برنج قهوه‌ای

برنج قهوه‌ای که به شما عرضه می‌کنیم، برنج هاشمی گیلان است که فقط لایه‌ی سبوسِ آن تراشیده نشده است. هر ساله بخشی از محصول برنج خودمان را به صورت برنج قهوه‌ای تولید کرده و بخش بیشتری از آن را به صورت برنج سفید عرضه می‌کنیم. بنابراین عطر و طعم برنج قهوه‌ای دقیقاً همان برنج با کیفیت و خوش پخت هاشمی گیلان است و حتی با توجه به وجود لایه‌ی سبوس، حتی عطر و طعم بیشتری هم دارد. 

خرید آسان برنج قهوه‌ای بذرافشان، کاملا ارگانیک و سالم، تحویل سریع درب منزل، ضمانت قیمت و کیفیت

روند تولید برنج قهوه‌ای چگونه است؟

به برنج قهوه‌ای برنج پیش پخت شده هم می‌گویند. زمانی که برنج از شالیزار دِرو می‌شود، دارای شلتوک است (شلتولک همان پوسته قهوه‌ای رنگ به دور برنج است). قبل از اینکه این پوسته شلتوک از دانه برنج جدا شود، آن را با آب داغ یا بخار آب، قدری حرارت می‌دهند. این حرارت‌دهی باعث می‌شود ویتامین‌ها و املاحی که داخل پوسته برنج وجود دارند، به مغز آن منتقل شوند. بعد از طی مرحله حرارت دادن، برنج ها را خشک و سپس پوسته شلتوک را از دانه برنج جدا می‌کنند. اما پوسته نازک سبوس، همچنان بر روی برنج قرار دارد و به آن چسبیده است. با این حساب می‌توان گفت که همین فرآیند پیش پخت شدن برنج‌ قهوه‌ای باعث بیشتر شدن میزان املاح و ویتامین‌های آن نسبت به برنج‌های سفید می‌شود. این در حالی است که برای تولید برنج سفید، حرارتی به برنج داده نمی‌شود و پوسته‌های آن (شلتوک و سبوس) در همان مراحل اولیه پس از برداشت از دانه برنج جدا می‌شود.


صحبت‌های دکتر فهیمی (متخصص طب سنتی) در تلویزیون را از اینجا مشاهده کنید.

خواص برنج قهوه‌ای برای سلامتی

۱. دیابت

برنج قهوه‌ ای برای افراد دیابتی و دارای قند خون بالا بسیار مفید است. زیرا شاخص گلیسمی (این شاخص به ما می‌گوید به طور مثال پس از صرف مقدار مشخصی از ماده غذایی خاص، قند خون به چه میزان افزایش خواهد داشت) پایینی دارد، در نتیجه انسولین بدن را کاهش می‌دهد و موجب تثبیت قند خون می‌شود. مطالعه‌ی مقایسه‌ای بین برنج سفید و برنج قهوه‌ای که در این زمینه صورت گرفته است نشان می‌دهد برنج قهوه‌ای سرشار از اسید فیتیک، فیبر و پلی‌فنول‌های ضروری است. 

از آنجایی که این برنج یک کربوهیدرات پیچیده است، روند آزادسازی قند در آن به مراتب کندتر از برنج سفید صورت می‌گیرد و این امتیاز مهمی برای این برنج محسوب می‌شود؛ زیرا همان‌طور که می‌دانید کربوهیدرات‌های پیچیده قند خون را به کندی افزایش می‌دهند و تأثیرات مثبتی روی بدن دارند. انجمن دیابت آمریکا اعلام کرده است که برنج قهوه ای در مقایسه با برنج سفید انتخاب مناسب‌تری برای افراد دیابتی است چون نیاز‌های آنها به ویتامین‌های ضروری، فیبر و مواد معدنی را تأمین می‌کند.

۲. چاقی

برنج قهوه‌ای ابزار بسیار مناسبی برای کنترل وزن در افرادی است که با چاقی مبارزه می‌کنند. این برنج حاوی منگنز است که به سنتز چربی بدن کمک می‌کند. مطالعاتی که در این زمینه انجام شده، نشان داده است مصرف غلات کامل مانند برنج قهوه ای دارای اثرات مثبت بر روی بدن است؛ چون موجب کاهش شاخص توده‌ی بدن و چربی آن می‌شود. برنج قهوه‌ای به افزایش فعالیت گلوتاتیون پراکسیداز که یکی از آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی است و همچنین به بالا رفتن سطح کلسترول خوب (HDL) در افراد چاق کمک می‌کند.

۳. آنتی‌اکسیدان بالا

برنج قهوه ای سرشار از آنتی‌اکسیدان‌های قوی است که به گونه‌ای گسترده از بدن در مقابل رادیکال‌های آزاد اکسیژن محافظت می‌کنند. این برنج دارای آنتی‌اکسیدان مهمی به نام سوپراکسید دیسموتاز است که سلول‌ها را از آسیب‌های ناشی از اکسیداسیون در روند تولید انرژی محافظت می‌کند. در مقایسه‌ای که بین برنج قهوه ای و سفید انجام شده است، مشخص شد که برنج قهوه ای اثر بهتری در برابر رادیکال‌های آزاد دارد و به پیشگیری از بیماری‌هایی که به واسطه‌ی اکسیداسیون عارض می‌شوند (مثل سکته‌ی قلبی) کمک می‌کند.

۴. سرطان

برنج قهوه ای نقش مهمی را در پیشگیری از سرطان‌های مختلف مانند سرطان روده بزرگ، سرطان پستان و سرطان خون ایفا می‌کند. این تأثیرات مفید را می‌توان به وجود آنتی‌اکسیدان‌های قوی و فیبر بالا در این ماده‌ی غذایی نسبت داد. فیبر موجود در برنج قهوه ای توانایی این را دارد که به سموم مضر سرطان در بدن متصل شود، این امر مانع اتصال این سموم به دیواره‌های روده‌ بزرگ شده و باعث می‌شود توسط روده‌ها از بدن خارج شوند. تحقیقاتی که برای ارزیابی خواص برنج قهوه ای در زمینه‌ی جلوگیری یا کاهش سرعت توسعه سرطان انجام شده، نشان می‌دهد که سبوس برنج قهوه ای شامل فنل‌های ضروری مانند: تریسین، فرولیک اسید و کافئیک اسید است که در حال حاضر برنج سفید میزان بسیار کمی از این عناصر دارد.

۵. تنظیم فشار خون بدن

یکی از مواد مغذی که به میزان بسیار بالایی در برنج قهوه ای یافت می شود منیزیم است. از مهم ترین خواص منیزیم می توان به تنظیم فشار خون اشاره نمود. پزشکان به افرادی که به فشار خون مبتلا هستند توصیه می کنند که برنج قهوه ای را در برنامه غذایی خود فرار دهند. 

۶. پوکی استخوان

مقادیر بالای منیزیم و کلسیم موجود در برنج قهوه ای به تقویت استخوان ها کمک کرده و خطر ابتلا به پوکی استخوان را کاهش می دهد.

۷. فواید برنج قهوه ای برای پوست و مو

مقادیر بالای پروتئین و سلنیوم موجود در برنج قهوه ای به حفظ الاستیسیته و کاهش التهاب پوست کمک کرده و با کاهش چین و چروک به جوان سازی پوست صورت کمک می کند. سبوس برنج حاوی املاح معدنی آهن، منگنز و ویتامین های A - E - B1 - B2 - B5 - B6 می‌باشد. ویتامین B5 موجود در آن موجب تحریک پیاز مو شده و از سفید شدن و ریزش مو جلوگیری می‌کند. ویتامین E آنتی اکسیدانی قوی است که ضمن حفظ رطوبت پوست از چروک شدن آن و پیری زودرس پیش گیری می‌کند. 

حتی در برخی از تجویزهای ماسک‌ طبیعی بر روی صورت، دیده می‌شود که پزشکان توصیه می‌کنند که از ترکیب برنج قهوه‌ای و یا سبوس برنج به همراه ماست برای درست کردن ماسک صورت استفاده شود.

۸. سلامت قلب و عروق
برنج قهوه ای مقادیر زیادی سلنیم دارد که برای سلامت قلب مفید است. مصرف غلات کامل مانند برنج قهوه ای به کاهش انسداد عروق در نتیجه‌ی تجمع چربی‌ها کمک می‌کند. این عمل در کاهش خطر ابتلا به اختلالات قلبی مانند فشار خون بالا و بیماری‌های عروقی مؤثر است.

طبخ برنج قهوه ای

برنج قهوه ای به دلیل پوشش پوسته‌ی بیرونی (سبوس)، نسبت به برنج سفید به زمان و آب بیشتری برای پخت نیاز دارد. برای پختن یک فنجان برنج، ممکن است لازم باشد دو و نیم تا سه فنجان آب استفاده کنید. کاملا توصیه می‌شود که برنج قوه‌ای را حتما به صورت کته درست کنید تا املاح مغذی و ویتامین‌های آن حفظ گردد. از قبل خیساندن برنج قهوه ای در آب هم باعث می‌شود زودتر بپزد. زمان آماده شدن برنج قهوه ای از قبل خیس‌شده تقریبا ۳۵-۴۰ دقیقه است.

عوارض مصرف برنج قهوه‌ای

تاکنون مورد خاصی از مصرف برنج قهوه ای سالم و استاندارد گزارش نشده که متخصصان بتوانند براساس آن با قطعیت کامل اعلام کنند که مصرف این نوع برنج برای گروهی از افراد، ممنوع یا خطرناک است. برنج قهوه ای ماده‌ای است سرشار از مواد مغذی سالم که اثرات سودمندی برای بسیاری از ارگان‌های بدن از جمله قلب دارد، هضم آن راحت است، روی مغز، استخوان‌ها، عضلات، کلسترول و فشار خون تأثیر مثبتی دارد، برای درمان بیماری‌های پوستی مفید است، سلامت پوست را ارتقا می‌بخشد و مانع ریزش مو هم می‌شود.

آیا روش نگهداری از برنج های قهوه ای با روش نگهداری برنج سفید متفاوت است؟

 تاحدی بله. از آنجا که میزان چربی (کلسترول مفید) و املاح برنج قهوه ای بیشتر از برنج سفید است، بنابراین توصیه می‌شود که آن را برای پیشگیری از تجزیه و فاسد شدن چربی‌هایش، در مکانی خشک‌تر و خنک‌تر نگهداری کنید.