چگونه چای خالص ایرانی را تشخیص دهیم؟

دکتر محمدحسین صالحی‌سورمقی، متخصص فارماکوگنوزی و استاد دانشكده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران در هفته نامه سلامت برای تهیه چای مرغوب به نکات زیر اشاره کرده اند:

  • چای در سه فصل چیده می‌ شود: بهار، تابستان و پاییز. در فصل زمستان چای برداشت نمی ‌شود به این علت که هر چه از بهار به فصل تابستان و زمستان نزدیک می‌شویم، قسمت‌‌های چوبی برگ زیادتر می‌‌شود. بهترین، مرغوب ‌ترین و خوش ‌طعم‌‌ترین چای مربوط به چای بهاره است و بعد چای تابستان و پاییز قرار می‌گیرند.
  • منطقه ‌ای است که چای در آن رشد می‌کند. در کل، منطقه جغرافیایی در کیفیت و کمیت مواد معطرکننده و مواد تلخ‌ کننده موثر است. به همین دلیل چای برخی نقاط خوش‌ طعم و چای برخی نقاط بسیار پست است. به‌ عنوان مثال، در ایران آزمایشاتی که روی چای پنج شهر شمالی انجام شده نشان داده اند، اصولا چای ‌هایی که روی آن‌ها پرزهایی وجود دارد (البته این پرز با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شود)، هر چه پرز بیشتری داشته باشند چون داخل پرزها اسانس تجمع می ‌یابد، عطر چای بیشتر است. جالب است بدانید نتایج این بررسی‌ها بهترین چای را چای لاهیجان معرفی کرده‌اند.
  • درشتی چای یکی از نکات مهم و قابل توجه است. بوی چای حرف اول را در حدس طعم و مزه چای می‌زند. رنگ سیاه چای هم مشخصه دیگر مرغوب بودن آن است.
  • تا وقتی چای را دم نکنیم نمی‌‌توانیم طبیعی یا تقلبی بودن چای را تشخیص دهیم. چای طبیعی در مدت کوتاه رنگ غلیظی پیدا نمی‌کند. از نظر اسانس هم چای اگر بوی غلیظی نداشته باشد، یعنی عطری نیست. یادتان باشد که مصرف عطریات افزوده شده در طولانی مدت می ‌تواند در کبد تجمع یافته و به سموم تبدیل شود و عوارضی را برای مصرف كننده‌اش در پی داشته باشد، بنابراین سعی كنید از عطردهنده های طبیعی استفاده كنید.
  • چای طبیعی در حالت طبیعی رنگ نزدیک به قرمزی دارد. اگر به چای هیچ افزودنی اضافه نشود، رنگ، بو و مزه خوبی داشته و بی‌‌ضرر است اما اضافه کردن رنگ و عطری کردن آن به شکلی که بوی تند و رنگ قرمز پررنگ پیدا کند، مضر می‌شود. مطمئنا چای طبیعی بدون رنگ و بوی اضافه شده سالم‌‌تر و بهتر است.
  • رنگ چای خالص شمال در استکانش تا ساعت ها بدون تغییر باقی می‌ماند ولی چای اسانس‌دار در مدت کمتر از یک ساعت تغییر رنگ می‌دهد و کدر می‌شود. 
  • اگر چای دارای افزودنی شیمیایی باشد، یک لایه چربی مانند بعد از ده دقیقه روی چای ریخته شده در استکان ظاهر می‌گردد.

متاسفانه ذائقه مصرف کنندگان ایرانی هم به چای سیاه معطر درای رنگ شیمیایی عادت کرده که ضروری است برای حفظ سلامت خود آن را تغییر دهند. چای سنتی خالص و طبیعی داخلی بدلیل عاری بودن از هرگونه طعم دهنده و افزودنی شیمیایی از فواید بی‌شماری برخوردار است که مصرف آن می‌تواند در ارتقاء سلامت افراد جامعه نقش بسزایی داشته باشد.